TACİRLERDE 2025 MALİ VERİLERİNE GÖRE 2026 DA TUTULACAK DEFTERLERİN BELİRLENMESİNDE UYGULANACAK DEĞERLER

Vergi mükellefiyetleri gerçek kişi şahıs işletmeleri şeklinde teşekkül etmiş tacirlerin işletmeleri ile ilgili işlemlerinin kayıt edileceği resmi defterlerinin belirlenmesinde Vergi Usul Kanunu 1. sınıf ve 2. sınıf ayrımı getirmiştir. Gerçek kişi şahıs işletmeleri ilk vergi açılışlarında 2. sınıf mükellef olarak faaliyete başlayabilirler. Gerçek kişi başlangıçta 1. sınıf mükellef olarak da faaliyetine başlaya bilir. 2. sınıf mükellefiyette İşletme Defteri ve Amortisman Defteri tutulmaktadır ve bu defterler Gelir İdaresi Başkanlığının Defter Beyan Sisteminde tutulmaktadır ayrıca mal alım satımı ile iştigal edilmesi halinde Defter Beyan Sisteminde Geçici Vergi Dönemlerinde Envanter Takip Listelerine bilgi girişi yapılması gerekmektedir. 1. sınıfa tabi mükellefler Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir (Büyük Defter) ve Envanter Defteri olmak üzere üç ayrı defter tutulmaktadır.

1. sınıf ve 2. sınıf mükelleflerde belgelerin kayıt yöntemleri bir birinden farklı olduğu gibi aynı hataya Gelir İdaresi Başkanlığı farklı şiddette ceza uygulamaktadır. 1. sınıf mükelleflere uygulanacak cezalar 2. sınıf mükelleflere uygulanan cezalardan daha yüksektir.

Gerçek kişi şahıs işletmelerinin sınıf değişikliği ile ilgili karar verme sürecinde Vergi Usul Kanunun 176 – 177 – 178 – 179 – 180 ve 181. maddelerinin incelenmesi gerekmektedir.

Gerçek kişi şahıs işletmelerinin faaliyet konuların sadece mal alım satımı yapan işletme, sadece hizmet ifası (işçilik) yapan işletme ve hem mal alım satımı hem de hizmet işlerinin birlikte yapılmasına göre sınıf değişikliği konusunda değerlendirme ölçüsü farklıdır.

Gerçek kişi şahıs işletmelerinin 2025 yılında ki mali verilere göre 2026 yılında hangi sınıfa göre defter tutulacağına dair belirleme yapılacağına dair Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından  31.12.2025 tarihli 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede 588 seri no'lu Vergi Usul Kanunu Tebliği yayımlanmıştır.